Styczeń i luty kojarzą się z zimowym odpoczynkiem, ale dla nas to doskonały moment, by rozpocząć przygotowania do nowego sezonu. Wysiew i produkcja rozsady w tych miesiącach pozwalają uzyskać silne, dobrze rozwinięte rośliny, które po wiosennym przesadzeniu szybciej ruszą z wegetacją. Gatunki ziół, warzyw i kwiatów o długim okresie wzrostu, powinny być wysiewane właśnie teraz.
Dlaczego warto siać i rozsadzać rośliny w styczniu i lutym?
Okres wegetacji w naszym kraju może wydawać się długi – od końca marca do końca listopada – ale dla wielu roślin optymalne warunki wzrostu trwają znacznie krócej. Nam ogrodnikom zależy więc, by rośliny wysadzać najszybciej jak się da, aby cieszyć się ich owocami czy pięknym wyglądem. Wiosenne deszcze i letnie upały to ważne czynniki planowania naszych warzywników.
Zaczynamy swoje prace w styczniu i lutym, ponieważ niektóre gatunki potrzebują wielu tygodni, by osiągnąć odpowiednią wielkość przed wysadzeniem. Szczególnie dotyczy to roślin długokiełkujących, czyli takich, których nasiona potrzebują znacznie więcej czasu na wzejście niż standardowe 5–10 dni. W skrajnych przypadkach proces ten może trwać nawet do kilku tygodni.
Jakie rośliny można wysiewać w styczniu i lutym?
W styczniu i lutym możemy wysiewać takie warzywa jak:
- Pietruszka – kiełkuje 21 – 28 dni, bardzo nieregularnie; lubi stałą wilgoć.
- Seler (korzeniowy i naciowy) – 15 – 30 dni, nasiona potrzebują światła, nie należy ich głęboko zakopywać.
- Marchew – kiełkuje 10 – 25 dni, w zimnej glebie proces ten może się jeszcze wydłużyć.
- Papryka (szczególnie ostre odmiany) – kiełkuje 14 – 40 dni, wymaga bardzo wysokiej temperatury gleby (powyżej 25°C).
- Cebula – na rozsadę
- Por – najlepiej rośnie w chłodniejszych warunkach
- Pomidory – wczesne odmiany, wysiewane głównie do uprawy szklarniowej.
- Bakłażan – idealna do wysiewu zimą pod osłonami.
- Sałata masłowa i krucha – do wczesnych zbiorów w tunelu lub szklarni.
Wśród ziół i roślin ozdobnych rekordziści potrafią pozostawać w uśpieniu przez całe miesiące.
- Bazylia – wymaga ciepła i światła.
- Oregano – dobrze rośnie w warunkach domowych.
- Tymianek – wolno rośnie, dlatego warto zacząć wcześnie.
- Lawenda – kiełkuje 14 – 90 dni, często wymaga stratyfikacji (schłodzenia) przed siewem.
- Rozmaryn – kiełkuje 21 – 30 dni, ma niską zdolność kiełkowania i wymaga stabilnej temperatury.
- Werbena patagońska – może kiełkować od 14 do nawet 90 dni. Często wschodzi nierównomiernie.
- Goryczka (Gentiana) – potrzebuje 20 – 30 dni w cieple, ale często wymaga wcześniejszego okresu mrożenia.
- Jeżówka (Echinacea) – zazwyczaj kiełkuje 10 – 20 dni, ale w niesprzyjających warunkach znacznie dłużej.
- Pierwiosnki (Primula) – wymagają chłodu i mogą wschodzić przez kilka tygodni.
- Powojniki (Clematis) – niektóre gatunki wielkokwiatowe mogą kiełkować od kilku miesięcy do roku.
- Begonia stale kwitnąca – bardzo wolno rośnie, wymaga wczesnego startu.
- Lobelia – delikatna, ma drobne nasiona, długi czas wzrostu.
- Petunia – popularna roślina balkonowa, potrzebuje dużo światła.
- Werbena – wymaga stratyfikacji i długiego okresu rozwoju.
- Żeniszek meksykański – idealny do skrzynek i rabat, wolno rośnie
Jak przygotować rozsadę w doniczkach przemysłowych?
Doniczki przemysłowe (produkcyjne) oraz tzw. multidoniczki (wielodoniczki) z naszej oferty, to najwygodniejszy sposób na uporządkowaną uprawę.
- Podłoże: Używaj wyłącznie specjalistycznego podłoża do wysiewu i pikowania. Jest ono lekkie, przepuszczalne i wolne od patogenów. Można też użyć ziemi uniwersalnej ale warto wymieszać ją z perlitem.
- Napełnianie: Wypełnij doniczki ziemią, lekko ją ugnieć (zostawiając ok. 1 cm od krawędzi) i obficie zwilż wodą przed siewem.
- Siew: Nasiona drobne (np. lobelii) sypiemy powierzchniowo i nie przykrywamy ziemią (wymagają światła do kiełkowania). Nasiona większe (np. papryki) umieszczamy na głębokości ok. 0,5–1 cm. Do wysiewu można używać specjalnych dozowników i pikowników.
- Etykietowanie: Nie ufaj swojej pamięci, tym bardziej, że wiele młodych roślin wygląda podobnie! Od razu podpisz doniczki nazwą odmiany i datą wysiewu. Doskonale nadają do tego Etykietki i Cenówki dostępne w naszym sklepie.
Jak dbać o styczniową rozsadę?
- Doświetlanie: W styczniu i lutym dzień jest krótki. Jeśli siewki są blade i wyciągają się w stronę szyby, warto zastosować lampy LED do roślin.
- Temperatura: Większość roślin kiełkuje najlepiej w temperaturze 20 – 24°C. Gdy tylko pojawią się pierwsze wschody, warto obniżyć temperaturę o kilka stopni, aby siewki nie „wybiegały” (nie stawały się zbyt wysokie i wiotkie).
- Podlewanie: Najlepiej używać spryskiwacza, aby nie wypłukać nasion. Ziemia powinna być stale wilgotna, ale nie mokra – nadmiar wody prowadzi do chorób grzybowych (np. zgorzeli siewek). Można też sadzonki podlewać od spodu. Tackę o wysokości 35 mm zalewamy wodą i wstawiamy do niej wielodoniczkę na 20 sekund, po czym odstawiamy na miejsce. W tym czasie komórki nawadniają się od spodu i roślina dalej może rosnąć.
- Pikowanie: Gdy siewki wytworzą 2 – 3 liście właściwe, warto przesadzić je do osobnych doniczek, na przykład torfowych, gdzie będą miały więcej gleby i składników odżywczych.
- Porada: do roślin długokiełkujących warto zastosować przeźroczystą przykrywkę na wielodoniczki, która pozwala utrzymywać właściwą wilgotność i temperaturę.
Kiedy do ogrodu?
Pośpiech jest złym doradcą. Większość roślin wysiewanych, szczególnie te ciepłolubne, jak pomidor, papryka i bazylia, trafi do gruntu dopiero po tzw. „Zimnych Ogrodnikach” (po 15 maja). Rośliny bardziej odporne – por, kapustne – przesadzamy od kwietnia, jeśli pogoda pozwala. Przed wysadzeniem roślin do gruntu warto je zahartować. Na dwa tygodnie przed wysadzeniem warto wystawiać doniczki na zewnątrz na kilka godzin w ciągu dnia, by przyzwyczaić je do wiatru i słońca.
Podsumowanie
Zima wcale nie musi oznaczać przerwy w ogrodniczej pasji. Styczeń i luty to idealny moment na rozpoczęcie uprawy wielu warzyw, ziół i kwiatów z rozsady. Dzięki styczniowym i lutowym pracom ogród szybciej się zazieleni, a plony pojawią się wcześniej i będą obfitsze. Jeśli masz w domu parapet, mini‑szklarnię lub tunel foliowy, możesz już teraz zacząć przygotowania do nowego sezonu ogrodniczego.